Behoefte aan flexibiliteit? Help dan mee de polder wakker te schudden!

Werkgevers zouden niet op Het Nieuwe Werken zitten te wachten en ook is er bij werknemers nauwelijks animo voor. Help de polder uit deze droom en laat van je horen!

Afgelopen maandag was ik te gast bij het symposium Slim Werken Slim Reizen waar de campagne “Het Nieuwe Werken Doe Je Zelf” werd gestart. Dinsdag kreeg ik van alle kanten artikelen en bijlagen over het Nieuwe Werken toegestuurd en op woensdag schoof ik aan bij het symposium “Het Nieuwe Werken, Het Nieuwe Leven.” Als ik niet uitkijk stroomt mijn agenda ook de rest van het jaar vol met dergelijke bijeenkomsten want Het Nieuwe Werken is HOT!

En vreemd is dat niet. Werkgevers die hun medewerkers de ruimte en zeggenschap  geven om tijd en plaats onafhankelijk te werken, zien het ziekteverzuim, de reistijd en reiskosten dalen, terwijl ze de duurzame inzetbaarheid, de productiviteit en de werknemerstevredenheid zien stijgen.

Flexibiliteit is dan ook hét toverwoord dat opduikt in de stapels rapporten die in opdracht van het “vorige” kabinet zijn gepubliceerd. Hebt u even? Volgens de “Taskforce Talent naar de top” draagt meer flexibiliteit bij aan de doorstroom van vrouwen, de “Taskforce Deeltijdplus” evenals de “Commissie Arbeidsparticipatie” concluderen dat flexibiliteit één van de belangrijkste randvoorwaarden voor vrouwen is om meer te gaan werken, terwijl ook de “Taskforce Mobiliteit Management” meer flexibiliteit adviseert om het fileleed te verminderen. En dan ben ik er vast nog een paar vergeten.

Mocht dit alles nog niet overtuigend genoeg zijn, dan doet de onafhankelijke Stichting Management Studies er nog een schepje bovenop. In het onderzoeksrapport “Het Nieuwe Werken ontrafeld”concludeert men dat bedrijven die nu niet overgaan op Het nieuwe werken straks beslist de boot zullen missen. ‘Het Nieuwe Werken is misschien geen tovermiddel, maar “niets doen” is allang geen serieus alternatief meer.’ Dat komt omdat arbeidsintensief productiewerk grotendeels naar andere landen is verplaatst en de werknemers in Nederland steeds hoger zijn opgeleid. Zij hebben meer behoefte aan regelruimte, zelfsturing en vertrouwen om op hun best te zijn. Bedrijven die zich nog steeds vooral kenmerken door controle, regels en starheid zullen daarom de aankomende “war for talent” die ontstaat als de babyboom generatie uitstroomt, beslist verliezen. Dat is niet alleen slecht voor zo’n bedrijf, maar voor de hele Nederlandse economie, zo concludeert de Stichting Management Studies.

Willem de Jager, directeur van Het Telewerkforum, voegt daar aan toe dat Nederland wereldleider is in Het Nieuwe Werken. ‘Nergens zijn bedrijven zo ver met het invoeren van Het Nieuwe Werken als in Nederland. Dat komt doordat Nederland een egalitaire cultuur heeft die zich hier uitstekend voor leent. Bovendien zijn Nederlandse werknemers gewend om werk en zorg te combineren en zijn we kampioen deeltijdwerken. Wat daar echter zelden aan toegevoegd wordt is dat we, in de weinige uren dat we werken, wel uitermate productief zijn. Dit schept de omstandigheden waaronder Nederland kan uitblinken als flexibel kennisland. Maar dan moet dit wel breed worden gedragen door de Nederlandse polder.’

Enthousiast over een vergezicht van Nederland dat me wél aanstaat, maak ik een afspraak met de machtigste man van de Nederlandse Polder. De voorzitter van de Sociaal Economische Raad die de Nederlandse regering moet adviseren over de hoofdlijnen van het te voeren sociaaleconomisch beleid, zal ook wel staan te trappelen om Nederland land van HET Nieuwe Werken te maken. Ook voor hem snijdt het mes van Het Nieuwe Werken namelijk aan twee kanten. Werkgevers én werknemers hebben er profijt van evenals de Nederlandse economie. Wat wil deze bemiddelaar nog meer?

Eenmaal in gesprek met Alexander Rinnooy Kan sta ik al snel weer met beide benen diep in de polderklei. Alexander is alles behalve aangestoken door de Nieuwe Werken koorts. Met enige trots vertelt hij dat ze bij de SER zelfs nog met een prikklok werken. Flexibiliteit? Werkgevers zien er de noodzaak niet zo van in en ook werknemers dringen er nauwelijks op aan. Perplex stoot ik uit dat bedrijven van over heel de wereld naar Nederland komen om van onze koplopers te leren. Heeft hij de voordelen van Het Nieuwe Werken dan nog niet gezien? Als een ervaren bemiddelaar stelt hij me gerust door te zeggen dat hij niet onverdeeld positief over het Nieuwe werken is, maar ook niet onverdeeld negatief.  ‘Ik sluit niet uit dat ik me op termijn in zal gaan zetten voor Het Nieuwe werken, maar dat doe ik pas als ik dit kan onderbouwen met goed gefundeerd onderzoek. Op dit moment zijn we bezig met een rapport dat “Tijden in de samenleving” heet en flexibiliteit zal daarin zeker aan bod komen.’ Nieuwsgierig vraag ik wat daar tot dusver uit naar voren komt. ‘Vooralsnog blijkt dat de noodzaak aan kinderopvang vooral groot is.’ De behoefte om te gillen dat die al vijftig jaar gigantisch is, slik ik maar even in. In plaats daarvan vraag ik hoe dat probleem nu opgelost moet worden aangezien er zulke enorme bezuinigingen zijn aangekondigd. Haastig voeg ik eraan toe dat Het Nieuwe Werken ook hier soelaas kan bieden omdat mensen hun werk dan  flexibeler kunnen indelen zodat ze ook meer mogelijkheden krijgen om het werk om de kinderen heen te organiseren.’ Kennelijk is mijn frustratie Alexander niet ontgaan, met een serene glimlach antwoord hij: ‘ach, ik zie de toekomst niet zo somber in, maar ja, ik ben ook geen feminist’.

Gedesillusioneerd loop ik het prikklokgebouw weer uit. De man die Nederland weer een vergezicht kan bieden dat aan de horizon gloort, wacht geduldig op het zoveelste rapport. Kennelijk staat het water de polderbestuurders nog niet aan de lippen doordat ze elk wassend water dempen met stapels rapporten.

Voorkom dat we straks verzuipen en schud de polder wakker! Hoe? Door een bericht op deze blog te plaatsen, dan zorg ik ervoor dat deze gebundeld bij de machtigste man van de Nederlandse Polder belanden. Want Alexander Rinnooy Kan Wakker Worden

Noot van de redactie: Alexander Rinnooy Kan heeft laten weten zich niet te kunnen vinden in de strekking van dit stuk. Werkgevers en werknemers, evenals hijzelf, staan positiever tegenover Het Nieuwe Werken dan in dit stuk naar voren komt. Lees voor meer informatie de laatste column: “Te kort door de bocht?”