Posts Tagged ‘werk-privé balans’


Hoe combineren vrouwen in hoge posities hun baan met een privé- en gezinsleven? En wat is hierbij kenmerkend voor vrouwen met een veeleisende baan? Dat waren de vragen waarmee ik bij &samhoud women kwam. Na een literatuurstudie en 17 uitgebreide interviews met topvrouwen uit het &samhoud women netwerk heb ik deze vraag beantwoord.

In de literatuur over werk-privé balans vind ik erg veel verschillende meningen. De vele reacties die ik krijg op de vraag om mee te werken aan het onderzoek geven aan dat het een onderwerp is dat leeft onder de vrouwen in het netwerk. Ik ben vooral benieuwd naar de beleving van de vrouwen zelf. Wat vinden zij belangrijk in thuissituatie, werksituatie en wat zijn hun eigen normen en waarden ten opzichte van hun baan, het moederschap en hun werk-privé balans?

In mijn onderzoek heb ik heel bewust de dimensie normen en waarden meegenomen. Dit is doorslaggevend in hoe de werk-privé balans ervaren wordt en dit is erg persoonlijk. Wat voor de één een goede werk-privé balans is kan voor de ander veel te druk zijn. En wat de één slecht ouderschap vindt, kan voor een ander dé manier zijn om het allemaal op rolletjes te laten lopen. 17 interviews geven dan ook 17 verschillende definities van wat werk-privé balans nu precies is.

Ook heb ik onderscheid gemaakt in verschillen in ondersteuning vanuit het bedrijf. Deze heb ik gesplitst in Structural Support en Cultural Support. Structural Support zijn beleidsmaatregelen, die zorgen voor meer controle over tijd, plaats of hoeveelheid werk, bijvoorbeeld flexibel werken of telewerken. Cultural  Support heeft betrekken op de cultuur van het bedrijf. Faciliteert deze cultuur dat je de regelingen die in het beleid staan ook echt kunt gebruiken, of word je bij gebruik ervan met een scheef oog aangekeken? Voorbeelden hiervan zijn steun van de leidinggevende en van collega’s.

Wat kwam er uit het onderzoek naar voren en zijn nu de belangrijkste conclusies? Onder werk-privé balans werd over het algemeen verstaan: ‘de tijd, energie en flexibiliteit hebben om de dingen te doen die ik belangrijk vind’. Hierbij waren werkuren van minder belang, veel uren maken was ingecalculeerd. Er werd erg veel waarde gehecht aan flexibiliteit. Wat vooral belangrijk was, was het feit dat flexibiliteit geen eenrichtingsverkeer was. In een veeleisende baan wordt veel energie gestoken en er worden vaak meer uren gemaakt dan contractueel vastgelegd. Dit was niet erg, zo lang er ook het gevoel was dat er een paar uurtjes konden worden teruggepakt zodra het nodig was. Was dit niet het geval, dan werd dit wel als hinderlijk ervaren.

Cultural Support bleek veel belangrijker dan Structural Support. Sterker nog, als Structural Support ontbrak, was dit geen probleem, zolang er maar Cultural Support aanwezig was. Maar was er Structural Support aanwezig, en geen Cultural Support, dan werd dit vaak als lastig ervaren. Staat er bijvoorbeeld in het beleid dat je flexibel mag werken, maar word je wanneer je om half 10 binnen komt begroet met een ´goedemiddag´ en een blik op het horloge, dan heeft het beleid geen waarde.

Kinderen zorgen er vaak voor dat er een betere werk-privé balans ontstaat, omdat ze functioneren als rem. Dit is in tegenstelling met wat daarover in de literatuur te vinden is, namelijk dat kinderen zorgen voor een mindere werk-privé balans. De geïnterviewde vrouwen waren ambitieus, dus veel uren maakten ze wel. Door kinderen hadden ze een reden waarom ze naar huis ‘moeten’. De vrouwen zonder kinderen gaven aan dit ‘moeten’ soms te missen, en daarom vaker nog even dit of dat af te maken, waardoor ze langer aan het werk waren. Één geïnterviewde zonder kinderen gaf zelfs aan eens gezegd te hebben “Ik moet echt gaan hoor, ik moet mijn kinderen ophalen van de crèche”.

Als 24-jarige ‘vers-van-de-pers’ studente was ik wel verbaasd van het verschil met mijn verwachtingen. Met mijn naïeve (???) blik had ik niet verwacht dat vrouwen nog tegen zoveel vooroordelen aan zouden lopen. En ook quotes als “Als de crèche belt, zie je soms de blinde paniek in iemands ogen”  en “Toen ik vertelde dat ik zwanger was was het van: “nee, oh neeee en wanneer ga je dan met verlof?” hoorde ik met open mond aan. Dit onderzoek liet mij inzien dat dit waarschijnlijk wel naïviteit was en dat het gewoon een feit is dat vrouwen  tegen meer vooroordelen moeten opboksen, of het zogenaamde ‘labyrinth of leadership’ door moeten. Ook in de cultuur van het bedrijfsleven valt nog veel te halen. Ik merkte dat de sector waarin gewerkt wordt, en de normen en waarden die daar heersen, een belangrijke factor is. Bij de overheid is thuiswerken en 4 dagen werken helemaal ingeburgerd, en het verschil met de advocatuur, waar hele andere normen en waarden gelden, is groot.

Toch, wat me het meest opviel was de attitude van de vrouwen. Ja er waren vooroordelen, maar, vaak alleen wanneer ik er specifiek naar vroeg. Wat me opviel was dat juist verteld werd hoe fijn de vrouwen het hadden geregeld met hun man. En dat ze veel werkten, maar dit fijn vonden én het allemaal voor elkaar kregen met hun gezin. Het was ontzettend leuk en inspirerend om te horen hoe deze vrouwen blij zijn met hun leven en achter hun keuze staan. Ik ben daarom mijn onderzoeksverslag begonnen met een quote van Ellen DeGeneres, die ik erg van toepassing vond op de kick-ass attitude van de vrouwen die ik heb geïnterviewd. Ik vind het dan ook een toepasselijke quote om deze blog mee af te sluiten:

“I have two x chromosomes and I am not afraid to use them!”

Maartje Scholten

Wil je het onderzoek inzien of zijn er vragen mail dan naar maartjescholten@hotmail.com

 

Ons Huis van Verbinding aan de Parkstraat zindert van de spanning want we krijgen meer dan tachtig ambitieuze, hoogopgeleide vrouwen op bezoek! Nu is dat op zich niet bijzonder want het &samhoud women netwerk komt vijf keer per jaar bij elkaar. Maar deze keer hebben we wel een hele uitdagende doelstelling, namelijk de kloof tussen bedrijven die vrouwen zoeken en werkzoekende vrouwen dichten… Dat het een actueel thema is, blijkt wel uit het grote aantal aanmeldingen. Helaas moeten we ‘nee’ verkopen aan meer dan 40 mensen.

Al jarenlang bemiddelen we ambitieuze vrouwen naar een nieuwe baan in opdracht van organisaties die dolgraag meer vrouwen in de (sub)top van hun organisatie zouden zien. Voor bijna alle organisaties met doelstellingen rondom de in- en doorstroom van vrouwen geldt dat deze doelstellingen niet gehaald kunnen worden met het verbeteren van de interne doorstroom. Ze zullen simpelweg veel meer vrouwen moeten aantrekken en laten instromen. Maar hoe kan het dan toch dat we nog zo vaak stuiten op allerlei hindernissen, vooroordelen en onbegrip?

Daarom organiseerden we deze avond waarin we zowel werkzoekende vrouwen aan het woord laten alsook bedrijven die meer vrouwen willen aannemen. We beginnen met een arenadiscussie met een zestal supervrouwen aan het woord. En allemaal delen ze hun ervaringen in het oriëntatie-, werving- en selectieproces. Het blijkt geen sinecure, dat solliciteren. De voorbereiding (en dan vooral dondersgoed weten wat je zelf wilt en kan) blijkt het halve werk. De aanwezige vrouwen geven aan vooral behoefte te hebben aan persoonlijke aandacht in het hele werving- en selectieproces. En het gevoel dat de gesprekspartner of de organisatie waar ze praten authentiek is, meent wat ze zegt, zegt wat ze doet. Ook daarom wordt er veel belang gehecht aan het inzetten van het netwerk en het aangaan van oriënterende gesprekken. Zo’n gesprek zegt vaak veel meer dan de website of de advertentie.   

Niet geheel onverwacht blijkt flexibiliteit in waar en wanneer werken enorm belangrijk voor de aanwezige vrouwen. En dat is nogal eens een struikelblok. Myriam deelt onze ervaringen dat vrouwen hier ook nogal eens star in kunnen staan, terwijl je mannen vaak ziet denken; ‘als ik eenmaal ben aangenomen dan regel ik het wel’. Een goede tip is om vooral niet over het aantal uren te spreken maar over het aantal dagen dat je beschikbaar bent voor je werkgever. Er komt een stortvloed aan vragen uit de zaal, zoals; ‘hoe verander je van branche’ en ook ‘hoe maak je goed gebruik van headhunters’ tot ‘hoe pak je dat oriënteren en onderhandelen nu precies aan?’. De ervaringen vliegen door de zaal en er worden veel nuttige tips uitgewisseld.

Na de pauze wordt het nog spannender want dan betreden vijf recruitment/hr managers de binnenring van de arena (van de organisaties Bloozm, PGGM, Phillips, Akzo Nobel en KPN). Fantastisch dat ze hun ervaringen willen delen maar ook spannend! Een spervuur aan vragen volgt. Het blijkt wel dat het onderwerp (gender)diversiteit soms lastig in de praktijk te brengen is. Ook deze recruiters hebben regelmatig moeite om vrouwen intern te ‘verkopen’. En helemaal als je als organisatie überhaupt moeite hebt om vrouwen aan te trekken, dan is het dubbel zo lastig om het aantal vrouwen in de instroom omhoog te krijgen. Mooi aan te sluiten bij de wensen van vrouwen lijkt het selecteren op waarden i.p.v. alleen op competenties. Ook wervingsacties speciaal gericht op vrouwen boeken veel succes. Ook hier veel aandacht voor netwerken en het gebruik maken van de wervingskracht van de vrouwelijke werknemers. De arenadeelnemers hebben moeite met het benoemen van typisch vrouwelijk gedrag in het sollicitatieproces. Mogelijke beelden, zo zouden ze langer twijfelen, minder flexibel zijn en minder goed onderhandelen dan mannen, worden niet door iedereen gedeeld.

Dit is ook iets dat ik me tijdens de arenadiscussies meer en meer afvraag; wat is nou precies de feminiene touch is als het gaat om oriënteren en solliciteren? Het lijkt lastig de vinger er op te leggen en misschien is er wel helemaal niet zo’n groot onderscheid. Behalve dan de behoefte om tijd- en plaatsonafhankelijk te werken, waarvan vrouwen aangeven dat dit toch wel echt een eerste ‘werkbehoefte’ is en waar mannen doorgaans veel diffuser instaan. Maar dit ene onderscheid maakt in de praktijk al een wereld van verschil. Wee dus de organisaties waar het ‘nieuwe werken’ nog altijd een verre toekomst is: u sluit rond de 50% van het op de arbeidsmarkt aanwezige talent stelselmatig uit!  

De gesprekken zetten zich tijdens de borrel voort en duurden tot in de late uurtjes. Tevreden sloten wij de deuren na afscheid te hebben genomen van de laatste gasten, in de wetenschap dat we hopelijk de kloof een klein beetje kleiner hebben kunnen maken.

 Tips voor werkgevers die vrouwen zoeken

  • Toon authentieke interesse in de gesprekspartners en de meer vrouwelijke competenties
  • Zorg dat de procedure zorgvuldig en met aandacht wordt doorlopen
  • Zorg dat de gesprekken een dialoog zijn en vraag ook eens aan de kandidaat; ‘wat heb jij nodig?’
  • Ga voor Het Nieuwe Werken, maak flexibel werken mogelijk!
  • Kijk verder dan het CV, focus je op iemands waarden en motivatie
  • Benut de kracht van netwerken (vooral die van je eigen medewerkers)
  • Persoonlijk contact is heel belangrijk, vrouwen willen graag gezien worden. Investeer daarin en geef aandacht
  • Focus op het naar voren brengen van de waarden en de cultuur van de organisatie
  • Bedrijven met een masculien imago; doe daar gericht iets aan, je hebt iets goed te maken

Tips voor werkzoekende vrouwen

  • Neem het initiatief voor een echt oriënterend gesprek
  • Switchen van branche? Of zoek je ergens een opening? Gebruik je netwerk!
  • Geef niet te snel je wensenlijstje weg
  • Toon lef en durf, ga ook voor iets dat je wellicht nog niet perfect kan
  • Sluit geen compromissen over wat werkelijk belangrijk voor je is maar wees flexibel op al het andere
  • Praat over uren die je wilt werken, niet over dagen en regel vervolgens de flexibiliteit zelf
  • Neem de regie van je oriëntatie en sollicitatieproces in eigen handen (wat wie wat waar sta je voor)
  • Doorleef je boodschap, presenteer en verkoop!
  • Verdiep je in het bedrijf waar je op gesprek gaat
  • Straal zelfvertrouwen uit en weet wat je waard bent (juist ook in salaris onderhandelingen)

Netwerkbijeenkomst Vrouw&Recruitment 7 februari 2012

Door Roos Wouters

Daar zaten we dan, op het matje bij Mariëtte Hamer. Wat journaliste Renate Tromp en ik gedaan hadden om bij de druk bezette PvdA fractievoorzitter te worden ontboden? Tja, ik durf het bijna niet te zeggen.

Ik had haar publiekelijk gevraagd waarom haar partij tegen de uitbreiding van het vaderverlof had gestemd. En Renate had tijdens datzelfde debat geopperd dat het tijd wordt voor ‘de partij voor het kind’ omdat de belangen van dieren inmiddels hoger op de politieke agenda lijken te staan dan die van de kinderen. Ja ik weet het: wij schamen ons diep!

Mirjam sterk (CDA), Naima Azough (GroenLinks) en Mariëtte waren tijdens het Women Inc. festival uitgenodigd om met de zaal in debat te gaan over het feit dat er van de overheid wordt verwacht dat zij het combineren van werk en zorg faciliteren, maar dat er in het overheidsbeleid nog nagenoeg niets verandert. De vraag luidde: Hoe komt dat? Is ouderschap een privéaangelegenheid? Of is het persoonlijke wél politiek en moeten partijen zich juist profileren op dit onderwerp om hun kiezers te behouden?

Terwijl ik van het prachtige uitzicht van Hamers werkkamer geniet, trekt ze stevig tegen ons van leer. Het debat was volgens haar een typisch geval van politici pesten. Het waren juist dit soort acties die ervoor zorgen dat vrijwel geen politieke partij nog iets in het verkiezingsprogramma wil opnemen over het faciliteren van de werk-zorg combinatie. ‘Wat je ook doet, je doet het toch nooit goed’, verzuchtte ze geërgerd. En dat er nagenoeg niets gebeurd is volgens haar klinkklare onzin. Ze had toch maar mooi miljoenen euro’s extra voor de kinderopvang weten te regelen. ‘In plaats dat jullie de zegeningen tellen benadrukken jullie alleen maar wat er nog  niet bereikt is. Dat werkt alleen maar averechts dus nee, ik was echt ‘Not amused.’

Ik antwoord haar dat ik niet het doel had politici te pesten. Dat ik dan wel andere Kamerleden voor het debat had uitgenodigd. Ik had juist verwacht dat deze Kamerleden mijn frustratie delen omdat ook zij de ambitie hebben om meer voor elkaar te krijgen dan alleen het ‘wegwerken’ van de wachtlijsten bij de kinderopvang. Het doel van dit debat was om te kijken hoe wij, politiek en actieve burgers, elkaar op dit onderwerp kunnen versterken. Maar toen Mariëtte ineens zo intens tevreden op haar borst begon te kloppen over de behaalde winsten terwijl ze net de uitbereiding van het vaderverlof omzeep had geholpen, schoot het mij in het verkeerde keelgat.

Hoezeer Renate en ik alsnog proberen om tot een constructieve samenwerking te komen, het mag niet baten. Mariëtte zet ons weg als domme gansjes met individuele frustraties. Op belerende toon legt ze uit dat zij zich, al jaren voor wij dat deden, heeft ingezet voor het verbeteren van de werk zorg balans. Dat ze daar graag erkenning voor krijgt in plaats van kritiek.

Als we een uur later het Tweede Kamergebouw weer uitlopen kunnen we niet anders dan concluderen dat we net een lesje zegeningen tellen hebben gekregen met de opdracht in het vervolg te applaudisseren. We hebben ons beiden in lange tijd niet zo vernederd gevoeld.

Mariëtte, hoe dankbaar we ook zijn voor je jarenlange inzet, als jij wilt dat journalisten kritiekloos voor je applaudisseren dan moet je toch echt wel wat meer doen dan tevreden op je borst kloppen voor het wegwerken van de wachtlijsten. Of meen je echt dat we onze zegeningen mogen tellen voor het feit dat Nederland op het gebied van het faciliteren van de werk zorg combinatie een van de hekkensluiters van Europa is?

Het Nieuwe Werken

Op een donderdagmiddag in december besluit ik het eens helemaal anders aan te pakken. Vandaag geen lezing over de werk-privé balans of over de voordelen van diversiteitbeleid maar een conferentie over iets veel omvattender. Sinds ik ontdekt heb wat milieuvervuiling, werk-privé balans, ziekteverzuim, deeltijdbanen, fileproblematiek, en de vergrijzing met elkaar gemeen hebben, ben ik helemaal om. De overeenkomstige oplossing heet Het Nieuwe Werken.

Wat dat is? Het kan van alles zijn. Niet elke werknemer heeft dezelfde behoeften, en niet elke werkgever kan dezelfde voorzieningen bieden, daarom is Het Nieuwe Werken haast net zo divers als de bevolking. Het staat voor tijd- en/of plaatsonafhankelijk werken zodat de werknemers die flexibiliteit krijgen die ze nodig hebben met als fijne bijkomstigheid dat ook de file- en milieuproblematiek erdoor vermindert. Wat wil een mens nog meer! Op naar een conferentie over Het Nieuwe Werken dus.

Hooggehakt, in vrolijke kleuren stap ik de jaarbeurs Utrecht binnen. Daar val ik meteen uit de toon. De enorme hal is gevuld met mannen in eentonig getinte pakken. Het is zo overweldigend dat ik spontaan in de lach schiet. De man naast me trekt verbaasd zijn wenkbrauw op. Ik gniffel: ‘Het lijkt hier wel de filmset van Men in Black’. De man, die net zijn jas uitrekt en ook in het zwart blijkt te zijn, ziet de humor er niet van in. Binnensmonds mompel ik dat we het vandaag vast niet over het percentage topvrouwen gaan hebben.

In de zaal valt me op dat Het Nieuwe Werken vooral ‘hot’ is onder mannen op Leeftijd. Nog wat onwennig vraag ik me af wat die oudere heren nu met het verbeteren van de werk-privé balans hebben? Gelukkig wordt dat al snel duidelijk. Hier bekijkt men Het Nieuwe Werken vanuit de werkgever want, zo blijkt: Het Nieuwe Werken is keiharde business.

Iemand van Vodafone vertelt wat Het Nieuwe Werken hen allemaal heeft opgeleverd: ‘Het bespaart ons 40% kantoorruimte, 60% facilitaire kosten,  22% brandstof en 10.000 KG papier verbruik per jaar.’ Een man van KPN vervolgt dat zijn bedrijf op jaarbasis een besparing van maar liefst 283.000 uren reistijd heeft weten te realiseren. Dat staat gelijk aan 19 miljoen kilometer minder op de weg, waardoor er effectief 2,8 kiloton minder CO2 is uitgestoten. Bovendien bespaart het ook nog eens veertien miljoen euro netto. De directeur van thuiszorgbureau Eykenburg doet daar nog een schepje bovenop: ‘Het Nieuwe Werken bespaart ons bedrijf niet alleen kosten, het levert ons ook geld op! Zo is er een productiviteitstoename opgetreden van maar liefst 30%.’ De verbazing gonst door de zaal, ‘Dertig procent?’ Ja inderdaad, dertig procent. De heren zijn verrukt. 

Maar terwijl ze zichtbaar enthousiast beschrijven dat Het Nieuwe Werken niet alleen kosten bespaart, geld oplevert en bovendien ook nog inspeelt op de behoeften van de Nieuwe Werknemer, zie ik de armen van de klok beangstigend snel rond gaan. Onrustig begin ik op mijn stoel te schuiven, maar als ik om me heen kijk zie ik dat ik de enige ben die de tijd zenuwachtig in de gaten houd. Kennelijk zit niemand er mee dat de conferentie al ruim drie kwartier is uitgelopen. In paniek sms ik mijn schoonmoeder dat ik het niet ga redden, en Joost vast ook niet, die staat zoals gewoonlijk in de file. Of ze de kinderen alsjeblieft ook wat te eten kan geven. Hopelijk ben ik wel op tijd thuis om ze in bed te stoppen. Net als ik het bijna begeef van de zenuwen, popt er OK in mijn beeldscherm. Gered!

Ruim een uur later dan aangekondigd is de conferentie eindelijk afgelopen. Terwijl het merendeel van de bezoekers aan de borrel gaat ‘om de file te vermijden en te netwerken’ ren ik op mijn hoge hakken naar de trein. Dat de Nieuwe Werknemer, waar ze het steeds over hebben, vooral flexibiliteit aan de randen van de dag nodig heeft omdat niet iedereen zo’n geweldige schoonmoeder heeft als ik, is kennelijk nog niet tot de heren doorgedrongen. Voor hen staat het Nieuwe Werken voor tijd- en/of plaatsonafhankelijk werken zodat het  kosten bespaart en ze minder in de file hoeven staan met als fijne bijkomstigheid dat het de milieuproblematiek vermindert en, o ja, dat het sommige werknemers de flexibiliteit geeft die ze nodig hebben om…?

Buiten adem en met pijnlijke voeten plof ik in de trein. Naar het donkere polderlandschap starend overpeins ik een toekomst waarin de grijze heren in het zwart samenwerken met de blonde vrouwen in bloemetjes jurken die ik normaal op bijeenkomsten over de werk-privé balans tegenkom, want zo is me nu wel duidelijk, zonder Samen Werken geen succesvol Nieuwe Werken.
Joost en ik zijn nog net op tijd om de kinderen een kus te geven.

Roos Wouters